Boekbespreking Always Ready

Go to the start…Ready? Dit hoor je regelmatig op elk (Olympisch) schaatstoernooi!

Om klaar te staan voor probleemoplossing in bedrijven en in ons sociale leven, moet je echter juist niet continu áánstaan, maar regelmatig tijd nemen voor rust en reflectie. Dit is de boodschap van ex-topschaatser Martin Hersman in zijn boek Always Ready.

Anders dan schaatsers weten wij niet wanneer het startsignaal klinkt. Bovendien zorgen veel ongezonde prikkels van met name social media voor veel valse starts, waardoor we al moe zijn voor de race begint.

Always Ready is een prettig leesbaar boek, met veel inzichten voor fysieke en mentale balans in je leven. Balans, rust, focus en reflectie die óók nodig is, om blijvende procesverbetering in bedrijven met methodes zoals Lean te bereiken.

Als je gehaast in het donker over een steen struikelt en in het koude water van een gracht valt, ben je dan ready om jezelf te redden?

Deze vraag stelt ex-schaatser en olympiër Martin Hersman in zijn boek Always Ready!

Het is metaforisch bedoeld. Ben je fysiek en mentaal klaar om een dringend probleem in je bedrijf of in je team op te lossen? En krijgen vrienden en familie je volle aandacht als je weer thuis komt, of zit je juist dán tegelijkertijd e-mailtjes van je werk te bekijken?

Rust en reflectie
Wat mij betreft had achter de titel van Hersman's boek een vraagteken mogen staan, als in Always Ready? Zijn boodschap is namelijk dat je voor goede prestaties niet altijd áán moet staan.

Juist niet: je moet ruimte nemen voor rust, ontspanning, sport en reflectie.

Dit is een belangrijke boodschap in deze tijd, waarin steeds meer en vooral jonge mensen zich opgebrand voelen. Eén van de oorzaken: een omgeving met veel verkeerde prikkels. E-mail en social media zorgen er voor dat je brein voortdurend actief blijft. Overal is bovendien verkeerd voedsel voorhanden, lange werkdagen maken wordt als goed gezien, en áls er al wordt gesport dan meteen in overdrive.

Rolls Royce
We weten best wat fysiek en mentaal goed voor ons is, maar we handelen daar vaak niet naar. Buiten het boek van Hersman om zag ik deze paradox samengevat als: waarom zorgen we niet zo goed voor onszelf als waren we een Rolls Royce?

In plaats van regelmatig onderhoud te plegen, gooien we ons vol met verkeerde voeding, en laten we onze motor (lees: brein) voortdurend stationair draaien. Het gevolg: als er gereden moet worden, zijn we daar niet klaar voor.

ONK dames op de Weissensee in 2025. schaatsfoto.nl
(geen onderdeel van het boek van Martin Hersman)

Verleidingen
Hersman maakt ons bewust van onze fouten, aan de hand van tien stellingen op fysiek gebied, zoals “mijn conditie is minder goed dan mijn leeftijdsgenoten”. Daarna volgen tien stellingen op mentaal gebied, zoals “ik sta te weinig stil bij mensen om mijn waardering uit te spreken” en “ik neem te weinig tijd voor reflectie, stilte en wandelingen”.

Dat zijn los van elkaar gezien open deuren, maar wat het boek van Hersman interessant maakt is dat hij op prettig leesbare wijze de achterliggende oorzaken en verleidingen zichtbaar maakt, en oplossingen geeft plus verwijzingen voor verdieping om meer balans in je leven te krijgen.

Verfrissend
Verfrissend is ook dat het geen verhaal is over hoe je olympisch goud haalt, iets wat Hersman nooit deed overigens. Er zijn al veel ex-topsporters die deze boodschap brengen. Daarvan kun je zeker leren over discipline en teambuilding, maar een gouden plak is óók een kwestie van de vorm van de dag en geluk, en dat aspect wordt meestal niet benoemd.

Bovendien zijn juist topsporters niet Always Ready, maar enkel op (geplande) piekmomenten, benadrukt Hersman.

Wat ook voor Hersman pleit: hij is niet meteen succescoach geworden, maar werkte onder meer bij KPN en nu.nl. Hierdoor kon hij zijn ervaringen in het bedrijfsleven (mentaal) en de topsport (fysiek) combineren in een set van twintig hoofdstukken, die elk één aspect voor rust, balans en reflectie behandelen.

Stoïcisme
Dat laatste – het belang van reflectie – sluit ook mooi aan bij wat er nodig is voor verbetermethoden zoals Lean: rustig en gefocust nadenken over problemen, gericht op blijvende verbetering op de lange termijn, in plaats van ad-hoc brandjes blussen.

Ongeveer een jaar geleden besprak ik een boek van een andere ex-topschaatser, Mark Tuitert. Uit de bespreking van dat boek, Innerlijke Kracht, kwamen veel overeenkomsten tussen het stoïcisme en Lean leiderschap naar voren, zoals het beschouwen van tegenslag als richting gever, eerst begrijpen en dan pas oordelen, en respect voor (de mening van) anderen.

Ook Hersman is een fan van het stoïcisme, hetgeen blijkt uit quotes van onder meer Zeno, Epictetus en Marcus Aurelius.

Reis van de held
Bij het lezen van Hersman's boek moest ik vooral aan Lean leiderschap denken bij het stuk over de reis van de held in films. Die maakt vaak eerst een crisis door (je kunt hier wat mij betreft ook lezen: stuit op een schier onoplosbaar bedrijfsprobleem). Daarna komt de held dan de crisis te boven dankzij lessen van een mentor (hier kun je ook lezen: dankzij coaching van een Lean sensei oftewel leraar).

Een bekend voorbeeld is de Karate kid die, gecoacht door mentor Mr Miyagi (karate yes or karate no, never karate in between), zijn doel bereikt. Dit na een crisis en leerproces. Een dergelijk script zie je bijvoorbeeld ook in de Star Wars films, denk aan het personage Yoda (do or do not, there is no try). Let op de (door mij toegevoegde) quotes van de leraren: alleen met volledige focus bereik je je doel. Je moet daarvoor dus in het moment zijn, en niet half met je aandacht bij je mobiele telefoon.

Bewustwording
De kracht van Always Ready zit hem niet zozeer in vernieuwende inzichten, maar vooral in bewustwording, en in tips waar je direct mee aan de slag kunt.

Toch stonden er voor mij en vast ook voor anderen ook nieuwe inzichten in. Bijvoorbeeld over fysieke training. Veel amateurs sporten - in mijn geval schaatsen en fietsen - te fanatiek, stelt Hersman. Het is effectiever om te trainen met een hartslag flink onder je maximum. (in kader: tips van Mirjam Steunebrink - bondsarts van de KNSB - voor effectieve training).

Een andere goede tip van Hersman vond ik om nieuwe (betere) gewoontes te ankeren (koppelen) aan bestaande gewoontes, bijvoorbeeld het maken van twee squats na het tandenpoetsen. Een flink aantal burpies, die Hersman dagelijks frequent doet, mag voor gevorderde sportievelingen ook.

Bijtanken
Mooie inzichten vond ik ook (vrij weergegeven): “je kunt niet bijtanken terwijl je autorijdt”, en “ik eet door de week geen snacks, uit liefde voor mezelf”.

Op het laatste aansluitend wil ik zelf lezers, die ongezonde verleidigen willen weerstaan, graag aanvullend het volgende meegeven: bedenk wat de marketingmachine achter een verleiding beoogt. Koop dus geen drie zakken chips voor de prijs van twee, want het doel is dat je daar zo méér en dus teveel van eet. Ik maak me bij die gedachte soms zo boos dat ik na het zien van zo’n aanbieding helemaal geen chips meer koop.

Zet notificaties op social media zoveel mogelijk uit, want het doel daarvan is je zoveel mogelijk vast te houden op de platforms, opdat je zoveel mogelijk advertenties ziet.

Wij danken onze partners/adverteerders, door hen kunnen wij onafhankelijke artikelen maken!
Ontdek bijvoorbeeld hoe onderstaande partij Lead & Change in de praktijk helpt brengen!

Azumuta

Azumuta is het toonaangevende no-code platform om werkvloer activiteiten en documenten te digitaliseren. Zo kunt u makkelijk al uw bestanden op dezelfde plaats creeren en beheren. Vergeet onhandig bewerken van Word en Excel documenten of het gebruik van Sharepoint!

Met Azumuta bent u in staat om gegevens in real-time te verzamelen en bij te werken. Zo hebben uw medewerkers toegang tot de meest recente gegevens, en voorkomt u fouten. Ook hebt u altijd, overal en vanaf elk apparaat toegang. U kunt handige dashboards maken met gecombineerde gegevensbronnen, en krijgt zicht op de productieactiviteiten. Azumuta combineert de vruchten van de papierloze fabriek, gegevens en analyses, en Internet of Things

> Naar website

> Toon andere adviseurs categorie Lead & Change

Balletlessen
Interessant vind ik ook de opmerking over het gebrek aan aandacht voor lenigheid in de Nederlandse topsportcultuur. Arnold Schwarzenegger zou bijvoorbeeld balletlessen (!) hebben gevolgd.

Het is mijn eigen overtuiging dat de Amerikaanse schaatser Jordan Stoltz het sprinten nét iets langer volhoudt dan anderen, doordat zijn benen hem als 'veren' bij elke slag een zetje meegeven.

Kanttekeningen
Tot slot nog een paar kritische kanttekeningen. De eerste betreft het hoofdstuk over het belang van goede slaap. Dat hoor ik nét iets te vaak, zonder dat er een adequate oplossing wordt aangereikt. Er zijn heel veel mensen die net zoals ik alles doen om maar goed te slapen (social media uit, niet te laat doorwerken, geen koffie ’s avonds, vast ritme etc etc), en waarbij echt lekker slapen dan toch niet echt goed lukt. 

Een serieuzer kritiekpunt betreft het feit dat Hersman de consumptie van light en halfvolle producten afraadt. Als hij daarmee voedingsmiddelen bedoelt waarin (verzadigde) vetten zijn vervangen door suiker (zeker snel-verteerbare koolhydraten eten we te veel), kan ik het begrijpen. Maar volgens mij is nog steeds het wetenschappelijke voedingsadvies dat bijvoorbeeld halfvolle melk gezonder is dan volle melk, en dat margarine (met onverzadigde cis-vetzuren) beter is dan roomboter.

Voor de rest vind ik Hersmans boek een mooie verzameling inzichten en tips voor meer balans in je leven. Van harte aanbevolen dus! Een ontspannen afwisseling tussen alle managementboeken, die je ook goed op vakantie of in het weekend kunt lezen.

Tips voor effectieve training voor de amateursporter
van Mirjam Steunebrink, bondsarts van de KNSB

Mirjam Steunebrink, bondarts van de KNSB, blijkt het bij navraag op hoofdlijnen eens met Martin Hersman: bij elke training volle bak gaan is géén goed idee!

Mirjam Steunebrink in Salt Lake City (november 2025)

‘Helemaal geen intensieve(re) training zet echter onvoldoende zoden aan de dijk’, zegt Steunebrink, ‘Het is slim het lichaam af en toe wat intensiever prikkelen, zeker als je ouder wordt en daardoor ook sneller spierverlies optreedt. Voor vrouwen in de (peri)menopauze is dat nog relevanter. Hieronder een lijstje tips van mij, bedoeld voor getrainde amateursporters zonder medische beperkingen.’

• Zorg voor variatie in intensiteit: ±80% rustig / laag intensief en ±20% intensiever (interval, tempo, wedstrijden). Dit voorkomt overbelasting en vergroot het effect.
• Zorg voor voldoende herstel
• Kwaliteit is belangrijker dan kwantiteit: méér is niet altijd beter
• Doe naast conditietraining ook krachttraining: 1-2 x per week is voldoende. Denk hierbij aan rompstabiliteit, versterken van enkels, knieën, heupen, balans en coördinatie-oefeningen.
• Zorg voor consistentie, dus wekelijks trainen op gezette tijden
• Denk na over wat je wilt bereiken. Fitter worden? Afvallen? Op gewicht blijven? Gezelligheid? Sterker worden? Plezier staat voorop!

> Zie ook: De Lean Leider als Stoïcijn (bespreking boek Innerlijke Kracht van Mark Tuitert)
> Zie ook: Olympische selectie is slecht voorraadbeheer
> Zie ook: Waarde toevoegen als manager (bespreking boek Dwars door alles heen)