Worden studenten bedrijfskunde procesverbeteraars?

Procesontwerpers en -verbeteraars zijn hard nodig. Zij zijn de ‘bedrijfsdokters’ die organisaties gezond maken en houden!

Leveren de HBO en WO opleidingen bedrijfskunde en operationeel management daartoe mensen met voldoende kennis én kunde af? Mensen die de kracht én beperkingen van onder meer Lean, QRM, TOC, Six Sigma en Agile kennen? En die weten hoe je dat soort verbetermethodes in de praktijk toepast?

Het vak van procesverbeteraar blijkt zwaar te worden onderschat. Door de opstellers van de curricula, door de aankomende studenten, én zelfs door bedrijven!

Natuurlijk vergt het jarenlange oefening voor je een sensei (meester) bent op logistiek gebied, zoals Taiichi Ohno. De leercurve is gelijk aan die van een aankomend arts. Dat kun je binnen een studie nooit realiseren.

Toch kan het wél beter.

Op de missie en het business model na draait alles, in élke organisatie, om flow en afstemming!

Waarom wordt dat niet onderkend? Wat is hier aan te doen? Bijvoorbeeld aankomend bedrijfskundigen co-schappen laten lopen, aan de hand van een ervaren coach?

Opmerkelijk: op MBA-niveau is het vak van procesverbeteraar juist heel populair!

Als je procesverbeteraar wilt worden, dan kun je kiezen uit vele opleidingen. Liefst voer je daarbij dan meteen je eerste verbeterproject(en) uit, gecoacht door iemand met veel praktijkervaring.

Dát is namelijk de manier waarop bijvoorbeeld Toyota van hun medewerkers steeds betere probleemoplossers maakt!

Er zijn ook (veel langere) WO/HBO-studies in vakgebieden zoals bedrijfskunde, operations management en supply chain management. Op het eerste gezicht zou je denken dat studenten daar ook als (Master) Black Belt of Sensei – zo maar wat namen voor ervaren procesverbeteraars – vanaf komen. 

Dat klopt echter niet. Afgestudeerden hebben daarvoor nog veel te weinig ervaring. Bovendien zijn niet alle docenten, lectoren en hoogleraren geschikt als coach. Daarvoor moet je namelijk zélf veel problemen op de Gemba (de bedrijfsvloer oftewel plek waar het gebeurt) hebben opgelost. Is dat niet zo, dan ben je als een zwemleraar die zelf niet kan zwemmen!

Black Belt worden doe je nu vooral buiten een studie bedrijfskunde. Is dat niet vreemd? Op het business model na draait immers alles in een bedrijf om flow en afstemming!

Losgezongen
Afgestudeerden hebben meestal wél behoorlijk wat theoretische bagage. Toch zie ik zelfs daar hiaten in. Ook die hebben weer te maken met de praktijk. Nu echter niet met de uitvoering, maar met kennis van de state-of-the-art van procesverbetering in bedrijven. Lees: wat voor slimme dingen hebben ervaren "bedrijfsdokters" daarin inmiddels allemaal bedacht, qua tools én op het gebied van verandermanagement.

Wetenschappelijke artikelen van (hoog)leraren bouwen normaliter voort op vóórgaande wetenschappelijke publicaties. In de natuurwetenschappen werkt dat prima, maar bij procesverbetering mis je zo het leeuwendeel van de beschikbare kennis. Die is namelijk te vinden in management boeken, en in case-beschrijvingen, waarvan er op dit platform bijvoorbeeld honderden staan.

Dit type publicaties voldoet weliswaar niet aan de strikte regels der wetenschap (o.a. geen peer review), maar betreft wél de praktijk. Zónder die praktijk raakt procesverbetering als wetenschap losgezongen van de realiteit.

Als gevolg daarvan ken ik bijvoorbeeld nauwelijks wetenschappelijke publicaties waarin bijvoorbeeld dingen zoals Respect for People en Hoshin Kanri (afstemming van doelen) correct worden behandeld, terwijl dat voor Lean experts cruciale begrippen zijn!

Er zijjn natuurlijk ook goede wetenschappelijke artikelen, vooral van wetenschappers die onderzoek doen vanuit een bedrijf of organisatie (zoals bij Velux en AZ Oudenaarde gebeurt), of van onderzoekers die nauw met een bedrijf samenwerken.

Ambacht
Procesverbetering is, ondanks het feit dat wetenschappers in feite óók plan-do-check-act toepassen, niet zo zeer een vak. Het is eerder een ambacht.

Een ambacht dat je net zoals vioolspelen pas na járenlange oefening onder de knie krijgt, dankzij vele ‘vlieguren’. Dat geldt ook voor veel alle andere managementvakken, zoals verandermanagement, hetgeen overigens ook een integraal onderdeel is van procesmanagement.

Processen verbeteren leer je niet volgens straks omlijnde regels, maar via trial-and-error en met continue reflectie, onder supervisie van een ervaren coach. Het fameuze Toyota Productie Systeem en de organisatie daaromheen zijn bijvoorbeeld niet vanachter een bureau bedacht, maar hebben zich al doende en lerende zo ontwikkeld.     

Als je denkt dat theorie volstaat, dan ben je als iemand die een zwarte band in Karate wil behalen met enkel een boek. Een ervaren procesverbeteraar is iemand waarvan de witte band na jaren van oefening zwart is geworden, in de dojo van de praktijk.

Flow
Vanwege die lange leercurve is het onrealistisch te verwachten dat studenten als een soort Black Belt van de universiteit of hogeschool komen. Ik zou echter, naast een solide theoretische basis, wel een soort startniveau verwachten, studenten die klaar zijn om verder te leren. Dit op basis van een paar verbeterprojecten die ze in de praktijk hebben bestudeerd, en liever nog zelf hebben uitgevoerd.

Ik gebruikte hierboven het woord Belt, maar doel niet specifiek op Six Sigma. Het gaat me om kennis over hoe je samen met anderen bedrijfsprocessen in de praktijk verbetert, gericht op betere flow c.q. doorstroom. Dat komt éérst, de inzet van specifieke tools uit bijvoorbeeld Lean, QRM, Six Sigma, TOC, Agile, TPM of wat dan ook, komt later.

Een Black of Green Belt examen Lean Six Sigma omvat theorie én praktijk. Hiervoor bestaan, buiten het HBO en WO om, vele opleiders. Soms zijn deze als business school aan het HBO of WO gelieerd.

LinkedIn
Ik startte over de vraag óf studenten (junior) procesverbeteraars moeten worden, en hóe dan, een discussie op LinkedIn. Daarmee raakte ik een gevoelige snaar: er kwam een overvloed aan reacties en tips!

Laat ik beginnen met de vraag of het vak van procesverbeteraar überhaupt in het curriculum zou moeten zitten. Een paar mensen zeiden namelijk dat je dan net zo goed zou kunnen stellen dat bedrijfskundigen specialist moeten worden op het gebied van Artificial Intelligence (AI), Sales and Operations Planning, of ERP.

Dit zijn op de werkvloer echter slechts (hoewel vaak onontbeerlijke) tools. Het gaat mij vooral om de houding die een goede procesverbeteraar heeft: bottlenecks in de doorstroom van processen signaleren, en die samen met de betrokkenen wegnemen. Dit op basis van PDCA oftewel plan-do-check-act: hypothesevorming, testen en aanpassen. 

Bedrijfskunde studenten moeten veel leren. Hierdoor bestaat de kans dat ze door de bomen het bos niet meer zien. Het belangrijkste doel van een bedrijf is echter, naast een goed business model, het creëren van flow. Procesverbetering is dus een kerncompetentie!

Drie typen mensen
De houding om continu te verbeteren moet eigenlijk iedereen in een organisatie hebben, vind ik. Dus zeker een kersverse bedrijfskundige! Maar óók bijvoorbeeld een chirurg. Het UMCG is één van de eerste ziekenhuizen die dat inziet. Zij bieden hun specialisten in opleiding nu facultatief Lean Six Sigma trainingen aan.

Als ik met een helikopterblik naar een organisatie kijk, dan zie ik daarin ruwweg drie typen mensen:

1. Mensen die de missie en strategie bepalen: welke waarde willen we leveren voor welk type klanten, wat is ons bijpassende business model, en met wie gaan we daarbij samenwerken.
2. Mensen die in de rol van proces architect en procesverbeteraar het business model helpen realiseren.
3. Mensen die op basis van (groeiend) vakman/vrouwschap specifieke taken uitvoeren, en die daarbij bottlenecks rapporteren, die zij als geen ander zien.

Bedrijfsdokters
Mensen met specifieke taken hebben vaak de meeste kennis van wat er beter kan op hun terrein. Procesverbeteraars nemen sámen met hen die bottlenecks weg, met als doel meer klantwaarde. Dat staat namelijk altijd voorop, niet lokale optimalisatie.

Procesverbeteraars zijn niet meer of minder dan bedrijfsdokters die hun organisatie gezond maken en houden. Zonder hun ‘zorg’ gaat een bedrijf een wisse dood tegemoet. Vandaar het enorme belang van hun werk, dat echter - zoals zal blijken -  zwaar wordt onderschat!

Wat is nodig om een procesverbeteraar te worden? Een (flink) stuk theorie, en daarna in de praktijk problemen oplossen met een ervaren coach. Welke route levert afstudeerders op die op zijn minst de eerste stappen in dat traject hebben gezet?

Ik stelde die vraag aan een aantal mensen die zowel de academische wereld als het bedrijfsleven goed kennen.

Breed vak
‘Ik zou al blij zijn als de theoretische basis goed is’, reageert management consultant en schrijver Hans Veltman, waarvan onlangs de nieuwe editie van het boek De AlignmentPuzzel werd besproken op dit platform.

‘Bedrijfskunde is een breed vak’, vervolgt Veltman. ‘Het omvat niet alleen procesverbetering, maar ook zaken zoals recht, marketing, boekhouden en arbeidspsychologie. Opleidingen moeten dus veel kennis overbrengen. Van de praktijk krijgen studenten later nog genoeg te zien, vind ik. Eerst maar eens de theorie. Ik heb in de tijd dat ik Every Angle leidde veel bedrijfskundigen aangenomen, zowel op hbo- als op universitair niveau. Ik heb me toen wel eens verbaasd dat zij soms niet eens wisten wat Material Requirements Planning is, of een klant-order-ontkoppelpunt. Sommigen konden niet eens een balans lezen. Dat vind ik kwalijk. Dat kan namelijk leiden tot foutieve beslissingen.’

‘Bedrijfskundigen opleiden tot Black Belt heeft voor mij niet de eerste prioriteit. Er zijn veel andere onderwerpen die eerst behoorlijk behandeld zouden moeten worden. In de bedrijfskunde zijn heel veel theorieën en methoden. Ik denk dat het nuttig is als de studenten weten wat technieken zoals Lean en Six Sigma inhouden. Maar ze moeten óók leren dat dit soort methodes nooit een doel op zich moeten worden. Ze zijn slechts een middel om flow en afstemming te realiseren. En dan niet binnen afdelingen of functies, maar overall. Anders wordt een bedrijf als een auto waarvan de wielen niet zijn uitgelijnd.’  

Wij danken onze partners/adverteerders, door hen kunnen wij onafhankelijke artikelen maken!
Ontdek bijvoorbeeld hoe onderstaande partij WorldClass in de praktijk helpt brengen!

De AlignmentPuzzel

Door belabberde interne samenwerking verliezen bedrijven veel tijd, capaciteit en slagkracht. Daardoor verdampt er veel geld en vertrekken gemotiveerde medewerkers. Het kan anders! Het boek De AlignmentPuzzel beschrijft een nieuwe stijl van bedrijfsvoering op basis van drie uitgangspunten.
1. Het doel is de cashflow op lange termijn, niet korte-termijnwinst
2. Ontwerp een bedrijf vanuit het primaire proces, niet vanuit (afdelings)functies
3. Stuur op alignment, niet op afdelingsresultaten

Bestel het boek De AlignmentPuzzel via de link

> Naar website

> Toon andere adviseurs categorie WorldClass

Randvoorwaarden en beperkingen
‘Studenten moeten ook begrijpen wat de randvoorwaarden en beperkingen van de bekende verbetermethodes zijn’, vervolgt Veltman. ‘Sommige technieken dreigen soms uit te groeien tot een soort dogma. Een goede bedrijfskundige moet het hele palet overzien, en de relativiteit van specifieke methoden. Dit zouden de opleidingen hun studenten moeten bijbrengen.’

‘Procesverbetering goed toepassen leer je uiteindelijk pas echt in de praktijk, daarmee ben ik het eens. Het zou daarom wellicht goed zijn, als je daar in het laatste jaar van een studie kennis mee maakt. Maar eerst maar eens een goede theoretische basis.’

Hogeschool Rotterdam
Opleidingen op HBO-niveau zijn van nature meer praktijkgericht dan het WO.

‘Ik zie het verschil, nu mijn zoon Technische Bestuurskunde doet aan de universiteit’, zegt Marcel Seijner, docent en studieprogramma-manager aan de Hogeschool van Rotterdam. ‘Hij leert systeemdenken op een abstract niveau, aansluitend bij het onderzoek wat de hoogleraren doen. Maar hij leert bijvoorbeeld niets over praktische systeemdenkers zoals Eliyahu Goldratt.’

Oefenen
‘In onze HBO-opleiding Technische Bedrijfskunde willen we dat studenten ook problemen leren analyseren en oplossen. Het liefst in de praktijk. Omdat het aantal beschikbare verbeterprojecten beperkt is, laten we ze eerst oefenen met bekende casussen. We geven dan een uitdaging waar een bedrijf mee zat, en de student moet dan oplossingen ontwerpen. In het derde studiejaar lopen de studenten stage. Ze gaan dan zelf aan de slag met een echt probleem. Bij de oplossing daarvan fungeert in het ideale geval iemand vanuit het betreffende bedrijf als coach. Met name in het MKB zijn er echter niet altijd ervaren procesverbeteraars beschikbaar. In dat geval is een docent de begeleider. Lastig is wel om daar voldoende tijd voor vrij te maken. Ook moet de docent voldoende praktijkervaring hebben. Mede met het oog daarop neemt de Rotterdamse hogeschool al tien jaar bij voorkeur docenten en lectoren aan, die met hun voeten in de klei hebben gestaan. Dat zijn dan wel vaak oudere mensen.’

‘Vroeger bestond er een minor, in samenwerking met een adviesbureau, die onze studenten ter verdieping konden volgen. Dat traject mondde toen uit in een Lean Green Belt. Het animo onder de studenten daarvoor bleek echter verrassend gering.’

Onderschat
‘Zou je kunnen stellen dat het belang en de impact van procesverbeteraars wordt onderschat?’, opper ik. ‘Dat studenten denken dat het iets is voor uitvoerenden, en dat ze liever vakken kiezen die de suggestie geven dat ze veel mensen gaan aansturen?’

‘Dat denk ik wel. Ik ben het echter met je eens dat iedereen in een organisatie eigenlijk een procesverbeteraar moet zijn, of tenminste moet weten hoe je flow krijgt in organisaties.’

Tonnen
‘Dat is namelijk heel waardevol. Soms leveren projecten van onze studenten tonnen op voor de betrokken bedrijven. Onlangs verbeterde een student nog de op- en overslag bij een DC van Albert Heijn, door op basis van wachtrij-theorie de planning van de aankomende vrachtwagens te verbeteren. Een ander bedrijf nam kort geleden opnieuw contact met ons op. Zij willen een idee voor een nieuw proces nu door gaan voeren, inclusief de bouw van een bedrijfshal daarvoor.’     

Dankzij aandacht voor procesverbetering ziet de Hogeschool Rotterdam studenten daarmee vaak doorgaan in de rol van process engineer in een bedrijf. ‘Daarbij volgen ze dan regelmatig aanvullende opleidingen, zoals een Black Belt training, waarbij ze dan hun eigen verbeterprojecten inbrengen.’

Hanzehogeschool
Net zoals op de Hogeschool Rotterdam voerden studenten bedrijfskunde van de Hanzehogeschool tot voor kort aan het eind van hun studie een concreet verbeterproject uit. In dit geval volgens de fasen van DMAIC uit Lean Six Sigma: Define, Measure, Analyse, Improve en Control.

‘Als je al die projectfasen dan voldoende goed uitvoerde, kreeg je een Green Belt certificaat’,  zegt freelance docent en Master Black Belt Bernard van der Vinne.

‘Veel studenten deden echter onvoldoende hun best. Ze zagen hun verbeterproject als een moetje, en onderkenden niet het grote belang van procesverbeteraar als vak. Dat komt waarschijnlijk doordat ze nog niet eerder een bedrijf van binnen zagen. Parttime studenten, die onze studie vanuit hun bedrijf volgen, zijn veel gemotiveerder. Maar die hebben natuurlijk als voordeel dat ze hun eigen werk kunnen verbeteren.’

Het blijkt moeilijk om het bestuur van de Hanzehogeschool te overtuigen van het grote belang van procesmanagement als professie. ‘Onlangs is het Green Belt praktijkonderdeel zelfs geschrapt! Gelukkig onderkent onze onderwijsmanager het belang van proces management wél. We denken nu na over een bredere invulling van operational excellence als vak: een traject van anderhalf jaar, waarin studenten intensief gecoacht worden bij een stage.’   

Nyenrode
‘Het is logisch dat de HBO opleidingen het meest praktijkgericht zijn’, zegt Jack van der Veen, hoogleraar supply chain management aan de Nyenrode Business Universiteit.

‘Ik ben het er echter mee eens dat het belang van procesmanagement zwaar ondergewaardeerd wordt. In theorie zouden afgestudeerde procesverbeteraars, óók op WO-niveau, veel kunnen toevoegen. Het probleem is echter: studenten zien het niet. Zij kiezen functiegericht voor een opleiding tot bijvoorbeeld marketing manager of productie manager. Je zou dus te weinig instroom hebben voor een vak als procesmanagement. Pas als mensen bij een bedrijf gewerkt hebben zien ze het grote belang daarvan. Iedereen in elke functie krijgt er namelijk mee te maken, en zou ook zelf moeten bijdragen aan procesverbetering.’

‘Ik sluit ik me aan bij wat Van der Vinne zegt: pas op een werkvloer zie je het grote belang en de grote potentie. Op MBA-niveau, en dan heb ik het over de parttime opleiding, is het vak proces management bij ons daardoor juist heel populair. Je kunt het geleerde dan ook meteen in de praktijk brengen.’

Misverstand
Als bedrijven nadrukkelijk om procesverbeteraars zouden vrágen, dan zou dat een aanzuigende werking hebben. ‘Maar zelfs zij onderschatten nog vaak het belang van goede en integraal dóór stromende processen. Bedrijven met een ideale omgeving voor Lean zie ik dat bijvoorbeeld soms niet toepassen.’

‘Een groot misverstand is bovendien dat de bekende verbetermethodes niet werken bij financiële processen of in de zorg. Nyenrode heeft veel studenten die in dat soort sectoren werken. Die zien vaak het nut van mijn vak Supply Chain Management niet direct in. Zodra ze echter begrijpen dat het gaat om zaken die ook in hun organisatie spelen, worden ze steeds enthousiaster. Elke organisatie heeft immers ketenbrede processen! Uiteindelijk is het steevast zelfs een van de best beoordeelde vakken.’

Niet wetenschappelijk
Niet alleen studenten en bedrijven onderschatten het vak van procesverbeteraar, ook de manier waarop curricula worden gemaakt staat de ontwikkeling van zo’n studie op WO-niveau in de weg.

Van der Veen: ‘Alleen al de verplichte opdeling in brokjes met studiepunten is een probleem. Soms wordt procesmanagement door decanen als saai gezien, iets van financials denkt men dan. Of het krijgt geen accreditatie. Voor het vak bedrijfskunde mochten onze studenten vroeger in tweetallen een praktijkopdracht doen. Het oordeel van de accreditatie-commissie luidde toen echter: niet wetenschappelijk genoeg.’

Van der Veen onderschrijft dat procesmanagement een vak is dat je, net zoals een arts, leert met je voeten in de klei.

‘Het gevoel dat bedrijfskundige wetenschappers soms losgezongen zijn van de realiteit, dat jij beschrijft, herken ik wel. Ik ben weleens op een congres operations management geweest met 600 deelnemers, waar helemaal geen mensen uit het bedrijfsleven waren. Publiceren lijkt soms belangrijker, dan échte problemen in organisaties oplossen. Aan de andere kant moet er op wetenschappelijk niveau natuurlijk ook ruimte blijven om geheel nieuwe ideeën en kennis te ontwikkelen. Dat je daarbij ook alles moet meenemen wat er al bekend is, ook buiten de wetenschappelijke literatuur of op plekken zoals Procesverbeteren.nl, beaam ik dan weer wél.’

Van der Veen sluit positief af:  ‘Bij Nyenrode valt Operations Management onder onze bachelor General Management. Daarin leer je de basis van alle bekende verbetermethoden, van Lean tot Six Sigma en Agile. Als je daarna dan een master Supply Chain Management volgt, geeft je dat een solide fundament voor een carrière als procesarchitect en -verbeteraar. Er is al veel gewonnen als je de kracht en de beperkingen van de meest bekende methodes kent, dan kun je je er later verder in verdiepen. De praktijk kun je bij ons leren via een MBA die je doet na enkele jaren werkervaring. Dan kun je ook je eigen verbeterprojecten inbrengen.’

Universiteit van Amsterdam
Ronald Does is professor-emeritus industriële statistiek aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Hij is nog actief betrokken bij de MBA Healthcare Management van dezelfde universiteit.

Procesverbeteraars kennen hem als expert op het gebied van Lean Six Sigma. Dat zijn professoraat niet zo heette, én dat je nog steeds nergens in Nederland een universitaire opleiding kunt volgen op dat gebied, toont mijns inziens opnieuw hoe ondergewaardeerd procesverbeteren als vak is.

‘Ik ben het met Van der Veen eens, dat je voor een specifieke opleiding op dat gebied bij een universiteitsbestuur niet de handen op elkaar krijgt’, reageert Does.

‘Latent is er heel veel behoefte, maar hoe vermarkt je het? De nieuwe opleiding business analytics aan de UvA, die ook stagemogelijkheden heeft, sluit bijvoorbeeld meer aan bij actuele trends. Die opleiding begint met een stuk theorie over procesverbetering. Zaken zoals AI, Machine Learning en andere smart tools volgen pas daarna. Dat zijn namelijk geen doelen, maar middelen ter ondersteuning van procesanalyse en -verbetering.’

Prof. Dr. Ronald Does: ‘Voor een specifieke opleiding procesverbeteraar krijg je bij een universiteitsbestuur niet de handen op elkaar. Latent is er heel veel behoefte, maar hoe vermarkt je het?’    (Foto: Fred Schuurhof)

Zwemmen op het droge
‘Ik ben bezig met een artikel dat hard maakt dat gebrekkige kwaliteit door procesvariatie organisaties 20% aan omzet scheelt’, vervolgt Does. ‘Dat kan het aanzien van procesmanagement sterk vergroten. Wat echter óók nodig is - en dan heb ik het niet over de UvA -  zijn docenten die de praktijk goed kennen. Ik zie nog veel te vaak docenten die nooit een voet in een bedrijf hebben gezet, om daar zélf een chronisch probleem op te lossen. Zij leren hun studenten dus als het ware zwemmen op het droge. Dat werkt niet.’

‘in 1991, toen ik nog bij Philips werkte, had ik de mazzel dat er bij de UvA een leerstoel kwam die aansloot bij mijn interesse in Lean Six Sigma. Het centrum voor kwantitatieve methoden van Philips, CQM, zorgde toen voor de link met de praktijk’, herinnert Does zich. ‘Ik heb in die tijd veel promovendi begeleid die reële problemen in organisaties onderzochten.’

Bij de UvA kun je niet een studierichting volgen die je direct kwalificeert als Black Belt in bijvoorbeeld Lean en/of Six Sigma. Toch zijn er, net zoals bij Nyenrode, wel routes om dat doel te bereiken.

‘Binnen de master bedrijfskunde kun je het vak operational excellence kiezen. Omdat docenten van de business school de betreffende colleges geven, krijg je dan dezelfde lesstof als een Black Belt. Je kunt bovendien aanvullend een bedrijfsstage doen, met daarin je eerste DMAIC verbeterproject. Dankzij de business school ben je daarbij verzekerd van een ervaren coach.’

Proeve van bekwaamheid
Dat maakt je officieel nog geen Black Belt. Daarvoor moet je namelijk een tweede verbeterproject doen, en dat geheel zelfstandig. ‘Die proeve van bekwaamheid kun je desgewenst ná je studie afleggen. Bijvoorbeeld weer bij de business school of bij een andere opleider.’

Studenten aan de UvA, die daar de MBA Healthcare Management volgen, kunnen ook Black Belt worden.

‘Ik ben één van de docenten. Maar liefst de helft van de studenten kiest een DMAIC-project als afstudeeronderwerp. Zij werken meestal al in een zorginstelling, en kennen daardoor het grote belang van procesverbetering. Ze kunnen daardoor ook een project kiezen in de eigen organisatie. Om hun opleiding tot Black Belt desgewenst af te ronden kunnen zij later, buiten de opleiding om, zelfstandig een tweede verbeterproject doen.’ 

Bedrijfsdokter
Samenvattend, na alle feedback van de hierboven geciteerde personen, is mijn conclusie dat er (veel) meer waardering nodig is voor het vak van procesontwerper en -verbeteraar! Ook kan de aansluiting bij de praktijk van de HBO/WO opleidingen beter, door intensievere samenwerking met bedrijven en opleiders.

Een bedrijfskundige hoeft echter niet meteen een (Master) Black Belt of Lean Sensei te worden. Dat kan ook niet. Wel zou een afgestudeerde in elk geval de kennis én houding moeten hebben om procesverbetering later in de praktijk verder onder de knie te krijgen.

De basis daarvoor leggen kan prima binnen het bestaande curriculum, met een vak dat studenten de kracht en zwaktes leert van alle bekende verbetermethodes, van Lean tot Agile. Delen van dat vak zijn al ingevuld. Er moet echter meer aandacht komen voor praktijkcases, waarbij het helemaal mooi zou zijn als de studenten een eerste verbeterproject kunnen oppakken. 

Waarom dit allemaal nodig is? Omdat afstemming en streven naar flow, naast formulering van de bedrijfsmissie, één van de belangrijkste zaken in een organisatie is!

Resteert de vraag hoe het vak van ‘procesverbeteraar’ zou moeten heten. Die term is namelijk veel te eenvoudig, om ambitieuze studenten te trekken. ‘Bedrijfsdokter’ klinkt dan weer erg populair. Toch is dat wél wat goede procesverbeteraars doen: bedrijven gezonder maken en gezond houden!

Reacties en aanvullingen op dit artikel welkom! Dit kan hieronder.