Niet de slimste, maar de klantgerichtste

De corona-crisis gaf een boost aan thuiswerk en video-overleg. Dit versnelde de digitalisering. Door corona-gerelateerde productieverstoringen kwamen bovendien kwetsbaarheden in onze toeleverketens aan het licht. Oplossingen daarvoor: ketenbreed zichtbaarder maken wat er gebeurt, zoals Scania deed, én dichter bij huis gaan produceren.

Zichtbaarheid en flexibilisatie van productieketens zijn, net als thuiswerk, gebaat bij digitalisering. Daar komen dan echter nog robotisering en slimme (planning)software bij.

Wordt alle hard- en software dan ook nog eens verbonden via het industrial internet of things (IIoT), met een IIoT-platform als verkeersregelaar, dan krijg je slimme ecosystemen. In Nederland worden die aangeduid met de term Smart Industry. Aan de (verre) horizon gloren zelfsturende en zelfdenkende fabrieken, die schaalbaar en verplaatsbaar zijn, al naar gelang de marktbehoefte!

Alle ballen dus op Smart Industry, zou je denken. Risico's zijn er echter ook. Ten eerste vergt Smart Industry forse investeringen, en door de corona-crisis is het beschikbare kapitaal flink gekrompen. Ten tweede is er het probleem van cyber security: hoe meer je dingen met elkaar verknoopt, des te groter de uitdaging wordt.

Adviesbureau Gartner staat bekend om hun hype cycles. Die geven het ontwikkelingsstadium aan van nieuwe technische ontwikkelingen, zoals artificial intelligence. Een hype-fase wordt daarbij in de regel gevolgd door een ‘dal van desillusie’, waarna het stadium van volwassenheid wordt bereikt.

Veel belangrijker voor een specifiek bedrijf is echter, dat je zélf niet in een dal van teleurstelling belandt! Op welk digitaal paard wed je, met de grootste kans op winst?

Bekend uit het sprookje van Alice in Wonderland is het moment waarop Alice bij een tweesprong komt. ‘Welke kant moet ik op?’ vraagt ze. ‘Waar wil je naar toe?’ informeert de Kat. ‘Dat weet ik niet,’ antwoordde Alice. ‘In dat geval’, zegt de Kat, ‘maakt het niet uit.’

Dit laat zien hoe belangrijk strategie is. Het is helemaal niet belangrijk om de slimste te zijn of dit te willen worden! Het gaat erom dat je beter dan de concurrentie voorziet in een klantbehoefte. Niet het slimste bedrijf wint, maar het meest klantgerichte!

Verbetermethoden zoals Lean en Agile zijn alleen zinvol, als ze zorgen voor meer klantwaarde. Je verbetert met een doel, dat het ware noorden wordt genoemd. Smart Industry is feitelijk geen verbetermethode, maar een set van technologieën ondersteunend aan procesverbetering. Omdat elke verbeteractie het ware noorden als kompas heeft, geldt dat ook voor Smart Industry.

Je ziet tegenwoordig allerlei Smart Roadmaps, maar dat kán eigenlijk niet. Als je niet oppast wordt het een road to nowhere. Wat er nodig is, hangt namelijk af van uw klanten. Willen zij bijvoorbeeld vooral lage kosten, of willen ze bijzondere kwaliteit en/of maatwerk? Ben je toeleverancier, dan wordt het naast snelheid en kwaliteit ook steeds belangrijker, dat je afnemers inzicht kunt geven in je productiecapaciteit en eventuele bottlenecks daarin. De corona-crisis heeft immers geleerd hoe groot het effect van een verstoring in jouw aanvoer kan zijn.

De bottomline is, dat je je bij alles waar je in investeert moet afvragen: vergroot dit de waardestroom naar mijn klanten? Nu, of morgen? En is het de simpelste oplossing? Kan hetzelfde worden gerealiseerd door het werk anders te organiseren, dan heeft dat altijd de voorkeur boven technologie.

Het is ook belangrijk om in de gaten te houden welke nieuwe mogelijkheden opkomende technologieën bieden. Een slimme vraag om je zo nu en dan te stellen is daarom: wat zou ik doen als ik een startup was?

Smart Industry is geen vervanging van Lean. Afstemming tussen werkstappen (met Lean) blijft cruciaal, als je zoveel mogelijk flow wilt bereiken. Smart technieken kunnen echter wél bijdragen aan die afstemming, en ze kunnen werkstappen flexibeler maken.

Smart Industry is zeker geen hype, ik zag het laatste jaar al diverse concrete toepassingen.

Een eerste voorbeeld is timmerfabriek Neede, zij maken houten kozijnen. Hun fabriek werd ‘Lean’ gemaakt, maar er bleven zo nu en dan opstoppingen op de werkvloer bestaan. Bij veel van de producten gaat het om maatwerk. De variatie in de bewerkingstijden bleek daardoor dusdanig groot én onvoorspelbaar, dat het voor een mens te ingewikkeld is om een goede productieplanning te maken.
Software voor Artifical Intelligence, die continu bijleert, kan dat echter wel. Pieken en dalen in de flow, lees: opstoppingen tussen productbewerkingen, worden nu dankzij een ‘intelligente’ planning zo veel mogelijk voorkomen. Het gevolg: efficiënter werk, lagere productiekosten en kortere levertijden!

Een tweede pragmatisch voorbeeld van Smart Industry zag ik bij Bekaert Deslee, een Belgisch bedrijf dat matrashoezen maakt. Ook bij hen begon de toepassing van Smart Industry met een concreet probleem: bij de productie van een nieuw type matrashoezen ontstond in de fabriek relatief veel afval. Door de grote variatie in producten bleek het risico daarop bovendien lastig te voorspellen.
De oplossing: een machine learning-oplossing geeft aan bij welke productieorders de operators extra alert moeten zijn, en dus bijvoorbeeld machine-instellingen extra moeten controleren. Net zoals in de eerdergenoemde timmerfabriek leert de betreffende software continu.

In de twee bovengenoemde cases is Smart Industry geen doel op zich, maar nadrukkelijk een middel om de flow te vergroten en verspilling te reduceren.

In de margarinefabriek van VandeMoortele in Inzegem is dat ook het geval. Hier werken mensen en machines samen als teams, die elk een bepaald marktsegment bedienen. De betreffende fabriek werd vorig jaar in België verkozen tot één van de vier factories of the future, vanwege hun transformatie van een ouderwetse fabriek tot een hypermoderne productielocatie in slechts vier jaar.

De belangrijkste enabler was opnieuw niet de technologie! Een heldere visie, gecombineerd met aandacht en respect voor de rol van de productiemedewerkers, bleek ook in dit geval doorslaggevend.

Dr Ir Jaap van Ede,
hoofdredacteur procesverbeteren.nl

> Reageren?
   Onder een uitgebreidere artikelvariant van deze blog kunt u uw reacties en aanvullingen plaatsen!