Nieuwsbrief no.114
maart/april 2026

één nuttige e-mail per 2 maanden
Procesverbeteren.nl
Inspiratie door diepgaande praktijkverhalen

AI !

De verwachtingen van artificial intelligence (AI) zijn torenhoog. Nuancering is ver te zoeken. Daarom deel ik mijn eigen ervaringen, en ik nodig de lezer uit om hetzelfde te doen!

In mijn werk als vakjournalist gebruik ik frequent generative oftewel GenAI, bekend van onder meer ChatGPT en Microsoft CoPilot. Ideeën voor blogs – niet de uiteindelijke blog zelf – krijg je zo bijvoorbeeld met één druk op de knop. Je kunt er ook mooie afbeeldingen mee maken, zij het dat ik echt lijkende mensen er niet op wil i.v.m. de privacy wetgeving. Waar GenAI me ook enorm bij helpt: programmeren, nodig voor de techniek achter Procesverbeteren.nl.

AI maakt afbeeldingen op basis van patroonherkenning
AI maakt afbeeldingen via patroonherkenning. Dit is echter een échte foto, gemaakt in het Alhambra in Spanje.

Over prompting, het stellen van goede vragen, doen sommige mensen erg gewichtig. Maar GenAI is juist ontworpen om je vragen te begrijpen, in de context van de lopende conversatie. Dat gaat zó gemakkelijk en goed, dat het bijna voelt alsof je praat met een echt mens. Zelfs bij een vraag met veel tikfouten krijg je vaak een passend antwoord.

De antwoorden zijn bijzonder stellig, en je wordt veelvuldig geprezen. Ook is er sprake van bias: je mening over iets wordt bevestigd. Verder krijg je suggesties voor nieuwe vragen, waardoor je onnodig lang met GenAI bezig kunt blijven. Er zit iets verslavends in. Wellicht om er in de toekomst een verdienmodel van te maken, waarbij je dan advertenties krijgt te zien, of moet betalen?

De stelligheid van de antwoorden is misleidend, want GenAI is niet écht intelligent. Het heeft geen bewustzijn. Het maakt op basis van alle bestaande informatie een inschatting van het beste antwoord, door woorden slim aanéén te rijgen. Afbeeldingen worden gemaakt door patroonherkenning. GenAI genereert nieuwe plaatjes op basis van statistiek, waarbij gestart wordt met een onscherp beeld, dat dan wordt aangescherpt. Feitelijk plagiaat, maar dan op basis van wat mensen op de hele wereld creëerden.

GenAI heeft, in tegenstelling tot een mens, zelf geen idee van - laat staan gevoel bij - wat het opschrijft. Het kijkt daar dus ook niet met zelfreflectie naar. Een behoorlijk deel van de tijd die ik win verlies ik daardoor aan het controleren van de juistheid van de antwoorden. GenAI heeft helaas geen woorden zoals ‘waarschijnlijk’ of ‘wellicht’ in het vocabulaire!

Toepassingen voor het verbeteren van primaire processen in bedrijven: ik ken ze nog niet. En weet u ze wel, laat me dit weten! Toch zullen veel mensen GenAI in een bedrijfscontext gebruiken: bijvoorbeeld om snel e-mails of andere documentatie op te stellen, om vlot naar informatie te zoeken, of om in een helpdesk rol snel antwoorden paraat te hebben.  

Bedrijven moeten overigens erg oppassen met gratis vormen van GenAI: voor je het weet lekt er bedrijfskritische of persoonsinformatie. Als je dat wilt voorkómen heb je een betaalde versie nodig, én duidelijke contractuele afspraken over afscherming binnen jouw digitale muren. Blijven je data bij en ván jou? En zelfs dan is hacking mogelijk, maar dat geldt natuurlijk voor alle ICT.

Vormen van AI worden op één hoop gegooid, waarbij alles onder de noemer GenAI wordt gebracht. Theoretisch verdedigbaar, maar wel erg verwarrend. Van machine learning (ML) ken ik namelijk wél talloze toepassingen in primaire (productie)processen. Fabrieken worden er steeds meer ‘zelf denkend’ door. Een ML-oplossing kan, na training met een historische dataset, bijvoorbeeld goed voorspellen welke procesparameters je moet aanpassen als een grondstof van samenstelling verandert. En in de zorg kun je met ML bijvoorbeeld beeldmateriaal beoordelen. Bijvoorbeeld nuttig als digitale assistent in het kader van bevolkingsonderzoek.

Een belangrijk verschil met GenAI is dat bij ML de trainingset bekend en opgeschoond is, én dat er een heel specifiek toepassingsgebied is. ML is als een mechanische kok die proeft, ruikt en bekijkt of een bestaand gerecht goed is. Een echte kok moet nog steeds meekijken, maar de kans op fouten wordt zo wel veel geringer.

GenAI stelt daarentegen nieuwe recepten voor. Waarbij je wellicht Ai! roept als je die echt zou proeven, en dan niet eens weet of alle ingrediënten veilig zijn. Maar vaak brengt het je wél op nieuwe ideeën. Dat voelt dan toch weer wel een beetje intelligent.  

Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen met (Gen)AI. Deel die onder een kopie van deze blog op ons forum, of zet ze bij mijn bijpassende post op LinkedIn.

Ook artikelideeën welkom! Of ondersteun ons als partner bij onze missie: kennis over procesverbetering delen en breed beschkbaar maken!

Jaap van Ede

Dr Ir Jaap van Ede,
hoofdredacteur procesverbeteren.nl
Kort nieuws m.b.t. interactie en gebruiksvriendelijkheid

INTERACTIE
A. Op LinkedIn is onze hoofdredacteur Jaap van Ede zeer actief.
In zijn tijdlijn vindt u veel interessante discussies rond onze artikelen, wellicht met bijdragen van voor u interessante personen.

B. Volg ons ook via andere social media

C. Interactieve artikelen. De lijst van interactieve artikelen (met reactie-optie onderaan) vindt u hier. Bijdragen kunt u bij ons altijd wijzigen of verwijderen.


GEBRUIKSVRIENDELIJKHEID

D. SSL protocol
De site gebruikt overal het SSL-protocol (slotje in uw browser, beveiligde verbinding).

E. Mobiel-vriendelijke versie
Er is een speciale layout voor SMARTPHONES. Als de smartphone-layout actief is, staat dit in het topmenu. Op de openingspagina staat linksboven een button waarmee u van layout kunt switchen (ook handig als u extra grote letters wilt op uw desktop of tablet). Tip: houd bij de mobiele versie uw telefoon in de landscape-stand.

F. Nieuw en veilig wachtwoord aanvragen? Om dit als bestaande registrant te vergemakkelijken, kunt u ons snel een nieuw wachtwoord voor u laten aanmaken. Dit kan via aanpassen registratie. Ook handig als u uw wachtwoord vergeten bent!

G. Wijzigen of inzien gegevens. Bent u bijvoorbeeld uw wachtwoord kwijt of wilt u uw e-mail adres aanpassen? Begin hier.

H. Sommige artikelen zijn deels afgeschermd. Na (gratis) registratie kunt u echter altijd alles gratis lezen! Wat wij adviseren:
  • Geen wachtwoord? Registreer (gratis en u ontvangt slechts eens per 2 maanden mail van ons)
  • Wachtwoord kwijt? Vraag een nieuw wachtwoord aan
  • Bent u de enige gebruiker van uw computer? Kruis dan bij het inloggen "onthoud mij"  aan. Hierna wordt u bij elk bezoek automatisch herkend en hoeft u dus niet steeds opnieuw in te loggen!
Procesverbeteren.nl dankt
onderstaande adverteerders
(lijst maart 2026):

Azumuta

Alignment Puzzel

BlomConsultancy

24Flow

Agilitec

Ergodesign

Censor

The Lean Six Sigma Company

Indus

Sirris

Noctuam

Stichting leerKRACHT

Innius

A1. Overzicht nieuwe artikelen

1. Lean: Lean én Agile productielijn… in 3 maanden
    Case: e-power

2. Supply Chain: Alignment draait om ménsen
    Case: Nordic Pharma

3. Lead & Change: Go to the Start?
    Boek: Always Ready

4. WorldClass: ‘Lekken’ dichten in de flow !
    Case: Wienerberger

Meer artikelen vindt u via ons nieuwsarchief en nieuwsbriefarchief.
Ook kunt u op verschillende manieren zoeken in honderden case-beschrijvingen, boekbesprekingen en artikelen!
In ons nieuwsbriefarchief houden wij zoveel mogelijk de links up-to-date. Daarom raden wij u aan om oude nieuwsbrieven via dat archief te raadplegen.
Heeft u een op- of aanmerking of onderwerp-suggestie? Mail ons, ook wij worden graag steeds beter! Ook tips voor te interviewen organisaties zijn welkom, zeker als de behaalde resultaten vernieuwend zijn (denk bijvoorbeeld aan het combineren van Lean en green)


A2. Nieuwe artikelen:

1. Lean: Lean én Agile productielijn… in 3 maanden
    Case: e-power

Flexibele instructies in de nieuwe fabriek
Flexibele werkinstructies in de nieuwe fabriek

Een nieuwe Lean assemblagelijn in een kale hal, voor een nieuw product, te maken met nieuwe mensen? En dat binnen drie maanden? Dat kán, bewijst e-power® international!

Hiertoe werd de nieuwe productielijn niet alleen meteen voorraad-arm (Lean) ingericht, maar ook aanpasbaar (Agile), door hem in ontkoppelde delen te splitsen met makkelijk verplaatsbare werkstations. Dankzij die flexibiliteit, in combinatie met een gebruiksvriendelijk systeem van Azumuta voor werkinstructies, kon de productie razendsnel worden opgestart.

Weliswaar niet direct 100% Lean, maar gaandeweg wordt de flow (doorstroom) steeds verder verbeterd.

Wellicht is zo’n Lean startup, dus zo snel mogelijk starten en al doende leren, zelfs altijd wel het beste. Je kunt immers nooit van tevoren alles dicht timmeren. Bovendien kan de vraag naar - of uitvoering van - het product veranderen.

> lees verder  

2. Supply Chain: Alignment draait om ménsen
    Case: Nordic Pharma

De Supply Chain van Nordic Pharma
De Supply Chain van Nordic Pharma

Nordic Pharma is vooral een marketing- en verkoopbedrijf, want de productie is uitbesteed.

‘Plannen doen we wel, en dat wordt zelfs steeds belangrijker’, zegt Gijs Vissers. ‘We doen dat echter zonder ERP-systeem. Dat maakt het lastiger, want door mijn achtergrond als Lean Six Sigma Black Belt weet ik hoe belangrijk data zijn.’

‘Een paar jaar geleden waren onze cijfers niet goed: geneesmiddelen op de plank die we moesten afschrijven, en gebrek aan andere geneesmiddelen.’

Vissers zocht de oplossing niet meteen in software. Iets anders vond hij veel belangrijker: betrokkenheid van ménsen. ‘Hun vertrouwen win je enkel door persoonlijk contact. Intern versterk ik dat, door als manager een dagje mee te draaien. Ook extern zoek ik verbinding. Onze contract manufacturers geven we zekerheid door heldere afspraken, en door vastgestelde afname-percentages voor de komende 24 maanden.’

De resultaten bleven niet uit. Dankzij een internationaal geaggregeerde vraagvoorspelling, en ketenbrede alignment, steeg de productbeschikbaarheid naar liefst 98%, en de leverbetrouwbaarheid naar 89%. Ook worden nu 75% minder geneesmiddelen afgeschreven.     

> lees verder  

3. Lead & Change: Go to the Start?
    Boek: Always Ready

Martin Hersman met zijn nieuwe boek
Martin Hersman met zijn nieuwe boek

Go to the start…Ready? Dit hoorden we weer regelmatig tijdens het Olympische schaatstoernooi!

Om klaar te staan voor probleemoplossing in bedrijven en in ons sociale leven, moet je echter juist niet continu áánstaan, maar regelmatig tijd nemen voor rust en reflectie.

Dit is de boodschap van ex-topschaatser Martin Hersman in zijn boek Always Ready. Anders dan schaatsers weten wij niet wanneer het startsignaal klinkt. Bovendien zorgen veel ongezonde prikkels van met name social media voor veel valse starts, waardoor we al moe zijn voor de race begint.

Always Ready is een prettig leesbaar boek, met veel inzichten voor fysieke en mentale balans in je leven. Rust, focus en reflectie die óók nodig is, om blijvende procesverbetering in bedrijven met methodes zoals Lean te bereiken.

> lees verder  

4. WorldClass: ‘Lekken’ dichten in de flow !
    Case: Wienerberger

Operational Excellence bij Wienerberger
Operational Excellence bij Wienerberger

Elke organisatie die operational excellence wil, moet streven naar panta rhei oftewel ‘alles stroomt’: van materialen tot informatie!

Dit is ook het doel van bouwmaterialenbedrijf Wienerberger. ‘Onze focus ligt op flow. Lekken c.q. verspillingen daarin sporen we op en nemen we weg’, zegt Guy Sarlet, operational excellence manager voor België.

De eerste stap is het zichtbaar maken van afwijkingen, zodat de werkvloer als het ware tot je spréékt.

Bij Wienerberger België gebruiken ze daarbij niet enkel de gangbare verbeterborden. Daarnaast is er een uitgebreid systeem van assessments, invulschema’s die sterke en zwakke punten in beeld brengen.

Op de werkvloer krijgen mensen gericht informatie over afwijkingen binnen hun invloedssfeer. ‘Als operators in hun shift geen enkele korte verstoring hebben, dan is er op hun scherm een groene golf zichtbaar.’

> lees verder  

B. Korter nieuws

Olympische selectiematrix kan béter

Jaap van Ede op natuurijs

In vergelijking met voorraadplanning was de selectie van de kansrijkste schaatsers om ‘op de plank’ (aan de start) te hebben tijdens de Olympische Spelen, heel vreemd!  Er telde namelijk slechts een momentopname: het Olympisch Kwalificatie Toernooi (OKT).

De roemruchte selectiematrix die op het OKT werd gebruikt, blijkt echter helemaal niet zo bedoeld. Wetenschappers bedachten hem als prestatiematrix voor het inschatten van individuele medaillekansen op basis van historische data.

Dan zou je geen OKT meer nodig hebben, maar schrappen van dat aantrekkelijke toernooi is ongewenst. Hoeft ook niet, maar het selectiesysteem kan wel beter!
> lees verder

 

Agenda Procesverbeteren.nl
Adverteerders kunnen gratis hun events en opleidingen plaatsen in onze agenda, via deze link. Incidenteel (ter kennismaking) geldt dit ook voor anderen. Events die wij zelf erg belangrijk vinden nemen wij sowieso op.

De nieuwste artikelen worden altijd vermeld op onze openingspagina. Bezoek daarom regelmatig onze site!

Advertorial
Adverteer en publiceer op procesverbeteren.nl

Banners op site en in nieuwsbrieven
Uw banner op onze site en in nieuwsbrieven?

Wij zijn dé site in Nederland en België als het gaat om procesverbetering, innovatie en digitalisering. Levert u producten, diensten of opleidingen op dit gebied, dan zijn wij dus een goede plek om die onder de aandacht te brengen!

Wij brengen u in beeld. Niet alleen via banners op de juiste plek, maar óók via (redactionele) artikelen, cases, kaders, en door interactie via sociale media. Of middels een profiel of een mini-boek, waarin u uitlegt wat er onderscheidend is aan uw producten en/of diensten, en hoe u organisaties helpt floreren.

Ook gesponsorde artikelen en advertorials zijn mogelijk. En wellicht heeft u zelf nog andere ideeën?

We denken graag met u mee, door uw aanbod of website te evalueren! Ook bouwen wij graag een professionele band met u op, waarbij u ons bijvoorbeeld tipt over mogelijk te interviewen bedrijven. De meeste adverteerders zijn al jarenlang bij ons betrokken.

> meer informatie
Forum
Reacties van lezers verschijnen zowel op ons forum als onderaan de betreffende artikelen. Reacties, of bijvoorbeeld vragen die u op ons forum stelt, kunt u altijd wijzigen, zonder tijdslimiet.

 Discussie & Vragen:
  
 > Forum berichten
  Aanvullingen Lezers: 
   > Lijst interactieve artikelen

Vacatures
  > Naar vacatures

Engelstalige site
  > Naar Engelstalige zustersite, business-improvement.eu zustersite

C. Dank (nieuwe) partners/adverteerders

Wij hebben een trouwe groep partners / adverteerders, die onze diepgaande artikelen mede mogelijk maakt!

Ontdek hoe zij letterlijk en figuurlijk flow kunnen helpen realiseren jouw organisatie!

Zelf partner van ons worden kan natuurijk ook.

De onderstaande organisaties besloten de afgelopen tijd om (opnieuw) een jaar lang betrokken te blijven bij de genoemde site-secties. Op die manier maken zij procesverbeteren.nl mede mogelijk, en stimuleren ze kennisdeling. Hartelijk dank!

Ze lichten hieronder in een notendop toe hoe ze bijdragen aan flow:

Azumuta  x    
  [ Premium Partner ]

  Procesverbeteren algemeen
  Lean manufacturing & Thinking
  Quick Response Manufacturing (QRM)
  Theory of Constraints (TOC)
  Total Productive Maintenance (TPM), RCM
  Lean Six Sigma
  Six Sigma
  WorldClass (Manufacturing)
  Agile
  Smart Industry
  Supply Chain
  Lead & Change
  Green

Azumuta: "Azumuta is het toonaangevende no-code platform om werkvloer activiteiten en documenten te digitaliseren. Zo kunt u makkelijk al uw bestanden op dezelfde plaats creëren en beheren. Vergeet onhandig bewerken van Word en Excel documenten of het gebruik van Sharepoint!"

"Met Azumuta bent u in staat om gegevens in real-time te verzamelen en bij te werken. Zo hebben uw medewerkers toegang tot de meest recente gegevens, en voorkomt u fouten. Ook hebt u altijd, overal en vanaf elk apparaat, toegang. U kunt handige dashboards maken met gecombineerde gegevensbronnen, en krijgt zicht op de productieactiviteiten. Azumuta combineert de vruchten van de papierloze fabriek, gegevens en analyses, en Internet of Things"

 

Ergodesign  x    
  Procesverbeteren algemeen
  Lean manufacturing & Thinking

Ergodesign: "Ergo Design ondersteunt de maakindustrie bij het ontwerpen en optimaliseren van productiefaciliteiten door:
- opstellen productie masterplannen, o.a. met simulation-based scheduling. 
- ontwerpen van plant-layouts, lijnen en werkstations.
- optimalisatie van logistiek, efficiency en ergonomie, en faciliteren Lean-implementatie." 

"Wij vergroten uw succes in termen van leverbetrouwbaarheid, kwaliteit en kosten. Toonaangevende (software) tools, zoals Delmia Process Engineer®, Factory Cad® (layout planning), Tecnomatix Plant Simulation® en 3D laserscanning worden ingezet. Opdrachtgevers zijn voornamelijk grote industriële bedrijven zoals Aldipress, Auping, DAF, Nefit, Philips, Remeha, Scania en Shell."


D. Informatie wachtwoorden & registratie

Wilt u zich (gratis) abonneren op deze nieuwsbrief?
Wellicht las u deze nieuwsbrief via derden of via de sociale media. Dan kunt u zich aanmelden. Daarna krijgt u dan automatisch elke twee maanden een overzicht van onze nieuwste artikelen in uw postvak!
Wachtwoord en/of gebruikersnaam vergeten?
Via aanpassen registratie kunt u, op basis van het bij ons bekende e-mail adres, al uw gegevens inzien én wijzigen, of verwijderen

Pas tijdig uw e-mail adres aan!

Geregistreerden (mensen met password) doen ook dit via aanpassen registratie. Doe dit tijdig, want als uw e-mail adres niet meer actief blijkt worden uw gegevens gewist.
Nieuwsbrief geabonneerden zonder registratie (zonder password) die hun mailadres willen wijzigen kunnen eenvoudig hun e-mail adres afmelden (zie hieronder) en zich daarna meteen aanmelden met het nieuwe e-mail adres.
Wilt u de nieuwsbrief niet meer ontvangen?
U krijgt deze nieuwsbrief elke twee maanden gratis toegezonden. Uw e-mail adres wordt niet gebruikt om u reclame-materiaal te zenden, ook niet van "zorgvuldig" geselecteerde derden! Wilt u onze nieuwsbrief desondanks niet meer ontvangen? Dan kunt u zich hier afmelden.

Ontving u deze nieuwsbrief volgens u ten onrechte of blijft u - vaker dan indicenteel - duplicaten ontvangen? Bericht ons dat dan z.s.m. per e-mail
© Procesverbeteren.nl 2005-2026    [ Home ]    [ Privacy & (Dis)claimer ]    [ E-mail formulierA1@procesverbeteren.nl ]