Slecht resultaat, nieuwe teamcoach?
Geplaatst: zo jul 05, 2026 4:44 pm
Slecht resultaat, nieuwe teamcoach?
Na de vroegtijdige uitschakeling van het Nederlands elftal stapte coach Ronald Koeman op. Vlak daarna volgde de Duitse bondscoach.
Wat mij opviel: enkel de voetbalcoach krijgt kritiek, niet het team. Naar buiten toe lijkt het ook zo dat de coach alle beslissingen neemt.
Voetballers zijn geen robots, zij presteren het best als ze zélf achter de tactiek staan.
Natuurlijk moet een voetbalcoach uiteindelijk de knoop doorhakken omtrent de opstelling, en tijdens de wedstrijd bepalen wie er al dan niet gewisseld wordt.
Maar even terug naar de dagen vóór een wedstrijd: zou je dan aan alle spelers kunnen vragen: Wat vinden júllie dat onze tactiek moet zijn, voor de komende wedstrijd? Bijvoorbeeld met keuze uit drie verschillende mogelijkheden? Dan zou je elke stem en mening horen.
Moderne managers doen dat. Die zorgen er zo voor dat de beste antwoorden uit de groep naar boven komen, benutten zo alle aanwezige kennis, en nemen dan een beslissing.
De vele cases op Procesverbeteren.nl, met methodes variërend van Lean tot Agile, laten dat zien. Daarbij is er vaak sprake van gedeeld leiderschap, en benutting van de expertise van iedereen als vakprofessional. Denk ook aan het catchball-proces binnen Lean management: afstemming van doelen, totdat iedereen het eens is over de haalbaarheid daarvan.
Toch zie ik dit nog niet zo makkelijk werken bij voetbal. Verlies je dan niet je autoriteit als trainer? Ik vond een onderzoek van universiteit van Leuven dat wijst op het tegendeel: de beste coaches kiezen voor gedeeld leiderschap.
Misschien is wel de grootste uitdaging van een coach, om het team te laten gelóven in de strategie.
Er is een saillant verschil met individuele topsporters: ook die hebben coaches, maar zij kunnen tijdens een wedstrijd desgewenst alle adviezen aan hun laars lappen.
Bij voetbal is dat natuurlijk geen goed idee. Bij teamsport is er een plan nodig waar iedereen zich aan houdt. Bovendien: als je niet in het veld staat, dan kun je sowieso niets.
Een plan moet er dus zijn, maar in hoeverre is dat een gedeeld plan dat is gebaseerd op gezamenlijke inbreng, vraag ik me af.
En dan nog iets: (Ex-)topsportcoaches delen frequent hun inzichten met het bedrijfsleven, maar zou dat ook niet andersom moeten?
Ik vraag hoe Marc Lammers, vanuit zijn ervaring als zeer succesvolle coach van het vrouwen hockeyteam – zilver op de Olympische Spelen in 2004 in Athene en goud in 2008 op de OS in Peking - naar deze blog kijkt.
Lammers: ‘Je maakt een prima punt. Als coach/leidinggevende zou ik nooit mijn voorkeur kenbaar maken, maar éérst het team ideeën laten opperen: hoe denken júllie dat we sámen de komende tegenstander kunnen verslaan. Zo maak je spelers/medewerkers eigenaar van de strategie. Ze worden zo ook verantwoordelijk voor – en eigenaar van - de oplossing. En ze zullen daarna ook heel hard “rennen” om die tot een goed resultaat te brengen. Als je daarentegen jouw visie doordrukt, dan krijg jij bij falen ook alle schuld. En terecht... want dan was het immers enkel jouw plan! Mocht het team er niet uitkomen, vraag dan wie de beslissing moet nemen. Wijzen ze dan naar jou als coach, dán pas zou ik mijn mening geven.’
Tot slot de hamvraag: als jij manager bent en een bedrijfsteam aanstuurt, zou je dat dan ánders doen in de rol van voetbalcoach?
Dr Ir Jaap van Ede,
hoofdredacteur procesverbeteren.nl
Na de vroegtijdige uitschakeling van het Nederlands elftal stapte coach Ronald Koeman op. Vlak daarna volgde de Duitse bondscoach.
Wat mij opviel: enkel de voetbalcoach krijgt kritiek, niet het team. Naar buiten toe lijkt het ook zo dat de coach alle beslissingen neemt.
Voetballers zijn geen robots, zij presteren het best als ze zélf achter de tactiek staan.
Natuurlijk moet een voetbalcoach uiteindelijk de knoop doorhakken omtrent de opstelling, en tijdens de wedstrijd bepalen wie er al dan niet gewisseld wordt.
Maar even terug naar de dagen vóór een wedstrijd: zou je dan aan alle spelers kunnen vragen: Wat vinden júllie dat onze tactiek moet zijn, voor de komende wedstrijd? Bijvoorbeeld met keuze uit drie verschillende mogelijkheden? Dan zou je elke stem en mening horen.
Moderne managers doen dat. Die zorgen er zo voor dat de beste antwoorden uit de groep naar boven komen, benutten zo alle aanwezige kennis, en nemen dan een beslissing.
De vele cases op Procesverbeteren.nl, met methodes variërend van Lean tot Agile, laten dat zien. Daarbij is er vaak sprake van gedeeld leiderschap, en benutting van de expertise van iedereen als vakprofessional. Denk ook aan het catchball-proces binnen Lean management: afstemming van doelen, totdat iedereen het eens is over de haalbaarheid daarvan.
Toch zie ik dit nog niet zo makkelijk werken bij voetbal. Verlies je dan niet je autoriteit als trainer? Ik vond een onderzoek van universiteit van Leuven dat wijst op het tegendeel: de beste coaches kiezen voor gedeeld leiderschap.
Misschien is wel de grootste uitdaging van een coach, om het team te laten gelóven in de strategie.
Er is een saillant verschil met individuele topsporters: ook die hebben coaches, maar zij kunnen tijdens een wedstrijd desgewenst alle adviezen aan hun laars lappen.
Bij voetbal is dat natuurlijk geen goed idee. Bij teamsport is er een plan nodig waar iedereen zich aan houdt. Bovendien: als je niet in het veld staat, dan kun je sowieso niets.
Een plan moet er dus zijn, maar in hoeverre is dat een gedeeld plan dat is gebaseerd op gezamenlijke inbreng, vraag ik me af.
En dan nog iets: (Ex-)topsportcoaches delen frequent hun inzichten met het bedrijfsleven, maar zou dat ook niet andersom moeten?
Ik vraag hoe Marc Lammers, vanuit zijn ervaring als zeer succesvolle coach van het vrouwen hockeyteam – zilver op de Olympische Spelen in 2004 in Athene en goud in 2008 op de OS in Peking - naar deze blog kijkt.
Lammers: ‘Je maakt een prima punt. Als coach/leidinggevende zou ik nooit mijn voorkeur kenbaar maken, maar éérst het team ideeën laten opperen: hoe denken júllie dat we sámen de komende tegenstander kunnen verslaan. Zo maak je spelers/medewerkers eigenaar van de strategie. Ze worden zo ook verantwoordelijk voor – en eigenaar van - de oplossing. En ze zullen daarna ook heel hard “rennen” om die tot een goed resultaat te brengen. Als je daarentegen jouw visie doordrukt, dan krijg jij bij falen ook alle schuld. En terecht... want dan was het immers enkel jouw plan! Mocht het team er niet uitkomen, vraag dan wie de beslissing moet nemen. Wijzen ze dan naar jou als coach, dán pas zou ik mijn mening geven.’
Tot slot de hamvraag: als jij manager bent en een bedrijfsteam aanstuurt, zou je dat dan ánders doen in de rol van voetbalcoach?
Dr Ir Jaap van Ede,
hoofdredacteur procesverbeteren.nl