Hamvraag
Terug naar de hamvraag: Wérkt Lean Six Sigma?

Die vraag stel ik aan Henk De Koning, de schrijver van het proefschrift.

‘Daar bleek nog nooit wetenschappelijk onderzoek naar te zijn gedaan’, zo steekt De Koning van wal. ‘Natuurlijk zijn er wel veel populaire boeken met succesverhalen, maar daarmee bewijs je weinig.’

Rationele reconstructie
Om te onderzoeken of iets werkt, moet je natuurlijk eerst weten wat het precies is.

Vandaar dat de Koning veel tijd besteedde aan het definiëren van Lean Six Sigma. ‘De methode die ik daarvoor heb gebruikt, heet rationele reconstructie. Feitelijk heb ik in kaart gebracht wat de grootst gemene deler is van hetgeen er over Lean Six Sigma is geschreven, zowel in wetenschappelijke artikelen als in managementboeken.’

Met betrekking tot het Six Sigma gedeelte kwam daar een behoorlijk éénduidig beeld uit naar voren.

Lean bleek lastiger te omschrijven, vandaar dat dit onderdeel wat minder diepgaand werd uitgewerkt. ‘Ik denk dat ook een volledige rationale constructie van Lean mogelijk moet zijn. Wel is Lean mogelijk diverser qua toepassingen.’

Stappenplan
De combinatie, Lean én Six Sigma, omschrijft De Koning als een stappenplan voor projectleiders om verbeterprojecten uit te voeren. 

‘Daarbij kunnen naar keuze allerlei tools worden ingezet, die soms al heel oud zijn. Daarnaast wordt altijd een duidelijke organisatie-structuur voorgeschreven, met goed gedefinieerde rollen en verantwoordelijkheden.’

Volgens De Koning is Lean Six Sigma vooral geschikt voor het verbeteren van routinematige activiteiten. ‘Dus processen die je herhaaldelijk doorloopt, en die je daardoor steeds beter kunt maken. Maar pas op: zelfs productontwikkeling kan daar onder vallen. Neem bijvoorbeeld de ontwikkeling van geneesmiddelen. Ook daarbij is er sprake van een aantal vaste fasen die steeds weer terug komen.’

< Henk de Koning:  "Lean Six Sigma is vooral
        geschikt voor routinematige avtiviteiten, 
        die je dan steeds beter kunt maken"

Empirisch onderzoek
Empirisch onderzoek is een goede methode om aan te tonen of Lean Six Sigma werkt.

Dezelfde methode wordt vaak toegepast in de voedingsmiddelenindustrie.
Het voedingspatroon van duizenden mensen werd bijvoorbeeld jarenlang gevolgd. Dat leidde destijds tot de hypothese dat de consumptie van veel groenten en fruit beschermt tegen bepaalde vormen van kanker.

Op een soortgelijke manier zou je wellicht kunnen onderzoeken of bedrijven ‘gezonder’ worden naarmate ze meer Lean Six Sigma ‘consumeren’.

‘Inderdaad, dat zou in theorie prima kunnen werken’, reageert De Koning. ‘Maar dan moet je duizenden bedrijven volgen, waarbij een deel Lean Six Sigma invoert en anderen niet. Het werken met zo’n grote onderzoekspopulatie aan bedrijven is onhaalbaar.’

Het is ook mogelijk om met een (veel) kleinere populatie te werken, moet dan moet worden meegewogen hoe gezond de bedrijven bij de start van het onderzoek zijn.

TQM
‘Easton en Jarrell hebben dit gedaan om het effect van de invoering van Total Quality Management te meten. Steeds werden twee bedrijven gematcht op allerlei facetten, zoals branche, omvang, type producten, en de financiële gezondheid. Eigenlijk was er slechts één verschil: Het ene bedrijf voerde TQM wel in, en het andere bedrijf niet.’

Vervolgens werd na verloop van tijd de analistenverwachting vergeleken met de werkelijke prestatie. ‘Stel nu dat dit een "surplus"-prestatie oplevert van 5% voor het TQM bedrijf en 3% voor het andere bedrijf. Dan wordt er vanuit gegaan dat TQM voor die 2% extra groei verantwoordelijk is.’

Voor het meten van het effect van Lean Six Sigma zou eigenlijk een soortgelijk research-project moeten worden opgezet. ‘Dat is echter een promotie-onderzoek op zichzelf. Overigens overweegt mijn promotor, professor Does, om dit door iemand te laten doen.’

       ^ De eerste stap in een Lean Six Sigma project, de selectie van hetgeen
          Critical To Quality (CTQ) is voor de klant  (bron illustratie: IBIS UvA)