MSE-Forks - voluit Meijer Special Equipment Forks - is gespecialiseerd in hulpmiddelen waarmee je de mogelijkheden van heftrucks kunt vergroten. Denk daarbij aan heftruckvorken waarmee je verder kunt reiken dan normaal of waarmee je bijzondere producten kunt verplaatsen.

Eén van de bekendste producten van het bedrijf in het rustieke plaatsje St. Jacobiparochie is de Reachfork. Dit is een uitschuifbare vork waarmee je het bereik van een heftruck zodanig kunt vergroten, dat laden en lossen vanaf één kant van een vrachtwagen mogelijk wordt. 

       ^ Hendrik Meijer, directeur MSE-Forks:  'Wij maken producten die de reik- en manouvreer-
          mogelijkheden van heftrucks vergroten, zoals ReachForks en RollerForks"

Innovatief
De Reachfork werd al in 1979 uitgevonden, maar MSE-Forks blijkt een zeer innovatief bedrijf dat voortdurend nieuwe en vaak patenteerbare dingen bedenkt, die het werk van heftruckchauffeurs vergemakkelijken. Zo zijn er inmiddels ook verticaal verplaatsbare vorken, vorken die naar links en rechts kunnen bewegen, en Rollerforks met een ingenieus rolletjessysteem. De werking daarvan doet denken aan de manier waarop in de prehistorie zware voorwerpen op rollende boomstammen werden voortbewogen. Met een RollerFork kun je een doos, zónder pallet daaronder, oppakken, verplaatsen en weer neerzetten: alles loopt daarbij letterlijk op rolletjes. Aan de veiligheid is ook gedacht: Als een doos op de vork staat worden de rolletjes ingetrokken.

Waar veel grote bedrijven zoals Nokia, Philips en TomTom worstelen met hun innovaties, is de stroom nieuwe ideeën bij MSE-Forks zó groot, dat sommige dingen zelfs moeten wachten om in de markt te worden gezet!

Wensen
Het geheim daarachter: heel goed luisteren naar de wensen van de klant, en daarop inspelen. ‘Neem de Rollerfork. Die is oorspronkelijk ontwikkeld voor een bedrijf dat eierdozen wilde verplaatsen’, verklaart directeur Hendrik Meijer, terwijl hij laat zien hoe het systeem werkt.

In het kader van een bedrijfsbezoek, georganiseerd door het Lean Innovation Network↗, bezoeken we op 29 september 2011 met zo’n 25 mensen zijn Gemba.  Dit is Japans voor ‘plaats waar het gebeurt’, oftewel de werkvloer. Doel van het bezoek: Bekijken hoe ze lean manufacturing bij MSE Forks in de praktijk brengen.

       ^ De productie van de Reachforks gaat uit van 20 hoofdmodellen vorken, die worden betrok-
          ken van een Duitse toeleverancier. Eén van de variabelen is de mate van veredeling.

Groeien
De kerngedachte bij Lean is de waardestroom richting de klant maximaliseren, en tegelijkertijd verspillingen zoals onnodige verplaatsingen, voorraden, fouten en herbewerkingen terugdringen.

‘We produceren alleen maar op order, alle vorken die hier worden gebouwd zijn dus besteld door een klant’, wijst Meijer. ‘We willen de komende jaren groeien door nieuwe markten aan te boren, en door onze productiekosten te verlagen. Eén van de manieren om dat te doen is verkoopvestigingen openen in andere landen, we beginnen bijvoorbeeld volgend jaar in de VS. Een andere manier is het toepassen van lean manufacturing. Hoewel onze aanpasbare heftruckvorken zich gemakkelijk terugverdienen, zien sommige klanten ze toch nog als een luxeproduct. Verlengslots zijn goedkoper, denken ze dan. De toepassing daarvan is echter onhandig en bewerkelijk, dat wordt dan vergeten. Niettemin denken we nog meer klanten te kunnen krijgen, als we de prijs van onze vorken kunnen drukken.’

Horizontaal en verticaal
De speciale heftruckvorken van MSE-Forks maken het gemakkelijker om zaken horizontaal en verticaal te verplaatsen. Op zich is verplaatsen van dingen niet Lean, transport voegt immers geen waarde toe. Ik kan het daarom niet laten om Meijer de volgende ietwat chargerende vraag te stellen: Is het niet merkwaardig dat MSE-Forks pleit voor het toepassen van Lean? Lean bedrijven gebruiken immers minder heftrucks, dus dat betekent minder markt voor jullie producten?

‘Onze vorken zijn juist wél Lean’, pareert Meijer. ‘Neem zo’n Reachfork. Omdat je daarmee een vrachtwagen vanaf één kant kunt laden en lossen hoef je minder bewegingen te maken. En met een Rollerfork hoef je niet langer onnodig pallets te gebruiken. Bovendien is het zo, dat als je makkelijker kunt manouvreren met een heftruck, dat dit minder productbeschadigingen oplevert.

90 jaar Friese innovatie
Het Friese familiebedrijf MSE-Forks bevindt zich niet op een bedrijventerrein. Tot vlak voor de locatie, midden op het platteland,  heb ik het idee per abuis op weg te zijn naar een boerderij.

Het bedrijf bevindt zich in St Jacobiparochie, ongeveer 20 kilometer ten noordwesten van Leeuwarden. MSE-Forks heeft een historie van 90 jaar, en daar zijn ze trots op. In een museumhal staan oude stoommachines en dieselmotoren. Sommige daarvan werden gebruikt voor dorsen, de activiteit waarmee het bedrijf ooit begon. ‘We startten als loonbedrijf’, vertelt de huidige directeur Hendrik Meijer. ‘Mijn overgrootvader, Jan Meijer, trok vanaf 1921 met zijn machines langs boerenbedrijven om daar te gaan dorsen.’

Het bedrijf verhuisde later tijdelijk naar Wieringerwerf, om op die manier te kunnen profiteren van de marktvraag naar grondverzetmachines. ‘Mijn vader is daar geboren. De Duitsers zetten de Wieringermeer echter aan het einde van de Tweede Wereldoorlog onder water, om geallieerde luchtlandingen tegen te gaan. Hierdoor ging ons bedrijfscomplex verloren, en werd besloten om terug te gaan naar de oude locatie in Friesland.’

Hendrik, vernoemd naar zijn pake (grootvader), vormt samen met broer Albert de vierde generatie. Sinds zij het roer overnamen, is het bedrijf gesplitst in twee takken.

Hendrik Meijer werd directeur van MSE-Forks, dit is het bedrijf waar het hoofdartikel over gaat. MSE-Forks maakt, met 40 á 45 werknemers, oplossingen die de reik- en manouvreermogelijkheden van heftrucks vergroten. Denk daarbij aan uitschuifbare en horizontaal en verticaal verplaatsbare heftruckvorken. Merknamen zijn onder meer Reachfork, Rollerfork en Pantograph. MSE-Forks blinkt uit in het continu bedenken van innovatieve oplossingen die aansluiten bij de behoeften van (potentiële) klanten. Eén van de vele voorbeelden is een voorzetstuk dat het Amerikaanse leger gebruikt om motoren in- en uit F-16’s te plaatsen.

Albert Meijer is de directeur van Meijer Plaatbewerking. Dit bedrijf, met circa 110 werknemers, is een belangrijke toeleverancier van MSE-Forks.

Historie
Onnodig verplaatsen van dingen moet je wel voorkomen als je een stromende, Lean productie wilt. MSE-Forks werkt daartoe al jarenlang aan het optimaliseren van hun productie layout.  

Gemakkelijk was dat niet, want het bedrijf bestond tot voor kort uit diverse min of meer vrijstaande loodsen. Dit heeft te maken met de lange historie, die MSE-Forks deelt met het nevengevestigde en door de broer van Hendrik Meijer gerunde Meijer Plaatbewerking. Zie hiervoor het kader ‘90 jaar Friese innovatie’.

In 2007 werden veel tussenmuren binnen MSE-Forks gesloopt, waardoor het nu één grote fabriekshal is. Alleen als je heel goed kijkt, kun je hier en daar nog een oude muur van een boerenschuur herkennen. ‘In de afgelopen jaren was onze eerste prioriteit het verbeteren van de layout en de doorstroming. We hebben ook wel geëxperimenteerd met zaken zoals werkplekorganisatie met 5S, maar dat hebben we even in de ijskast gezet tot onze logistieke organisatie optimaal is. Dankzij de grote verbouwing kan onderhanden werk veel gemakkelijker door de fabriek stromen. Er zijn nu minder horizontale verplaatsingen, maar de winst door minder verticale bewegingen was nog veel groter. De vloeren van de verschillende hallen lagen vroeger namelijk op verschillende hoogtes. We hebben alles geëgaliseerd door op diverse plekken nieuwe betonvloeren te storten.’

Beschermen
In een Lean-fabriek stromen halffabricaten van werkstation naar werkstation, in een ritme dat wordt bepaald door de takttijd. Tussenvoorraden (buffers) worden zo klein mogelijk gehouden. Zo’n systeem staat weliswaar garant voor korte doorlooptijden, maar is ook kwetsbaar. Immers: als een bewerking op één bepaald station langer duurt dan gebruikelijk – langer dan de takt – dan bedreigt dat meteen de doorstroom. Enerzijds is dat goed, want zo komen verbeteropties boven water, maar je wilt natuurlijk ook niet te veel verstoringen.

Elk bedrijf bedenkt daarom zijn eigen oplossingen om hun Lean-productie systeem daar in zekere mate tegen te beschermen. Mijn persoonlijke tip is dan ook om daar bij een bezoek aan een Gemba goed op te letten. Je ziet meestal wel iets, dat je nog niet eerder hebt gezien.

Zo ook bij MSE-Forks. ‘Op deze plek hebben wij een extra lasstation ingericht’, vertelt Meijer. ‘We kunnen daar producten uit de stroom nemen en later weer invoegen. Op die manier kunnen we pieken in de vraag naar lascapaciteit opvangen, zonder de flow te verstoren.’

       ^ One Piece Flow bij de productie van de Reachforks:  Verschillende typen heftruckvorken
          bewegen zich op volgorde van bestelling richting de diepboormachines.

Drie dagen
Dankzij de toepassing van Lean manufacturing werd de doorlooptijd bij MSE-Forks binnen vijf jaar gereduceerd van drie weken tot drie dagen. De toelevering van materialen wordt in veel gevallen just-in-time geregeld met het Kanban-systeem. ‘Dat doen we zowel intern als extern. Meijer Plaatbewerking is een belangrijke toeleverancier van ons, hen sturen we een Kanban-bericht zodra we onderdelen nodig hebben.’

Een overzichtelijke stroom van halffabricaat tot eindproduct is één van de voorwaarden om Lean goed toe te kunnen passen, omdat eventuele problemen dan meteen zichtbaar zijn voor iedereen.  Op sommige plekken, met name bij de fabricage van Reachforks, is de bewerkingsroute meteen herkenbaar. Hier is zelfs sprake van een One Piece Flow: Verschillende typen heftruckvorken bewegen op volgorde van bestelling richting de diepboormachines!

Hulp nodig bij de implementatie van Lean?

Verwijzen naar deze webpagina op internet?
Gebruik als link: http://www.procesverbeteren.nl/LEAN/MSEForks_Lean.php